พิมพ์แบบแปลนสีหรือขาวดำ แบบไหนเหมาะกับงานก่อสร้างและงานระบบ
แบบก่อสร้างบางชุดสามารถพิมพ์ขาวดำและอ่านข้อมูลได้ครบจาก Lineweight, Linetype, Hatch และ Symbol แต่แบบบางประเภทใช้สีช่วยแยกระบบ พื้นที่ หรือสถานะข้อมูล การเปลี่ยนจากสีเป็นขาวดำโดยไม่ตรวจ Preview อาจทำให้ข้อมูลบางส่วนแยกจากกันได้ยากขึ้น
ดังนั้น การเลือกระหว่างพิมพ์แบบแปลนสีหรือขาวดำควรดูจากวิธีที่ Drawing ถูกออกแบบ วัตถุประสงค์การใช้งาน และข้อมูลที่ผู้ใช้จำเป็นต้องอ่าน ไม่ควรเลือกจากสีของหน้าจอเพียงอย่างเดียว
ไม่ใช่ทุก Drawing ที่จำเป็นต้องพิมพ์สี
หาก Drawing ถูกออกแบบให้สื่อความหมายผ่านความหนาเส้น เส้นประ Hatch ตัวอักษร และ Symbol แบบขาวดำอาจเพียงพอต่อการใช้งาน
แต่ถ้าสีถูกใช้เป็นส่วนหนึ่งของการสื่อข้อมูล เช่น แยกระบบไฟฟ้า สุขาภิบาล ปรับอากาศ หรือแยก Revision การตัดสีออกอาจทำให้ผู้อ่านต้องใช้ข้อมูลอื่นช่วยตีความเพิ่ม
ก่อนตัดสินใจ ควรตรวจวิธีตั้งค่าการ Plot จาก Checklist ก่อน Plot CAD โดยเฉพาะ Plot Style และ Lineweight
พิมพ์แบบแปลนสีและขาวดำต่างกันอย่างไร
| ประเด็น | พิมพ์สี | พิมพ์ขาวดำ |
|---|---|---|
| การแยกข้อมูล | สามารถใช้สีช่วยแบ่ง Layer ระบบ พื้นที่ หรือสถานะ | ต้องพึ่ง Lineweight, Linetype, Hatch, Symbol และข้อความมากขึ้น |
| แบบระบบ | เหมาะเมื่อ Drawing กำหนดสีเพื่อช่วยแยกระบบ | ใช้ได้หากระบบต่าง ๆ ยังสามารถแยกจากกันด้วยสัญลักษณ์และเส้น |
| Revision / Markup | สีสามารถช่วยให้จุดแก้ไขหรือ Markup โดดเด่น | ต้องตรวจว่าข้อมูล Revision ยังเห็นชัดเมื่อแปลงเป็นขาวดำ |
| Lineweight | ยังมีความสำคัญแม้พิมพ์สี | มีความสำคัญมากในการสร้างลำดับของเส้น |
| การใช้งาน | เหมาะเมื่อความหมายของ Drawing อาศัยสี | เหมาะเมื่อ Drawing ถูกออกแบบให้ใช้งานแบบ Monochrome ได้ |
เมื่อไรควรพิจารณาพิมพ์แบบแปลนสี
แบบใช้สีแยกระบบ
แบบไฟฟ้า สุขาภิบาล ปรับอากาศ หรือระบบอื่นอาจใช้สีช่วยแบ่งประเภทเส้น อุปกรณ์ หรือเส้นทางระบบ
หากแต่ละระบบมีสีต่างกัน การพิมพ์สีช่วยรักษารูปแบบการสื่อข้อมูลตามที่ไฟล์ต้นฉบับจัดไว้
แบบประสานงานหลายระบบ
Drawing Coordination ที่รวมหลายระบบในหน้าเดียวอาจมีเส้นจำนวนมาก การใช้สีสามารถช่วยให้ติดตามเส้นทางของแต่ละระบบได้ง่ายขึ้น หากไฟล์ถูกออกแบบลักษณะนี้
แบบที่ต้องเห็นจุดแก้ไขชัดเจน
หากไฟล์ใช้สีเพื่อเน้น Revision, Cloud, Markup หรือส่วนที่ต้องตรวจ การพิมพ์สีสามารถช่วยรักษาจุดเน้นดังกล่าว
Drawing สำหรับประชุมหรืออธิบายงาน
บางชุดใช้สีเพื่อช่วยให้ผู้ร่วมประชุมแยก Zone, Phase หรือหมวดข้อมูลได้รวดเร็วขึ้น จึงควรพิจารณาตามลักษณะของไฟล์และกลุ่มผู้ใช้งาน
เมื่อไรพิมพ์ขาวดำก็เหมาะกับงาน
แบบก่อสร้างจำนวนมากถูกจัดทำให้สามารถอ่านในรูปแบบขาวดำได้ โดยใช้ความหนาเส้น เส้นประ Hatch และ Symbol เพื่อแบ่งประเภทข้อมูล
แบบสถาปัตยกรรม
หากองค์ประกอบต่าง ๆ แยกได้จาก Lineweight, Hatch และ Note อย่างชัดเจน การพิมพ์ขาวดำสามารถใช้ประกอบการอ่าน Drawing ได้
แบบโครงสร้าง
Drawing ที่ใช้เส้น Dimension, Grid, Symbol และข้อความเป็นองค์ประกอบหลักอาจไม่จำเป็นต้องพึ่งสี หากต้นฉบับถูกออกแบบสำหรับ Monochrome
แบบสำหรับจัดชุดจำนวนมาก
หากทุกข้อมูลยังอ่านได้ครบในขาวดำ สามารถกำหนดรูปแบบเดียวกันสำหรับชุดเอกสารตามข้อกำหนดของโครงการได้
แบบระบบ MEP ควรพิมพ์สีเสมอหรือไม่
ไม่จำเป็นต้องพิมพ์สีทุกกรณี เพราะวิธีเขียนแบบของแต่ละโครงการแตกต่างกัน บาง Drawing ใช้ Symbol, Abbreviation, Linetype และ Annotation เพียงพอสำหรับแยกระบบ
แต่ถ้าไฟล์ใช้สีเป็นองค์ประกอบหลักในการจำแนกข้อมูล การเปลี่ยนเป็นขาวดำอาจทำให้เส้นหลายประเภทมีโทนใกล้กันขึ้น
Lineweight สำคัญอย่างไรเมื่อพิมพ์ขาวดำ
เมื่อไม่มีสีช่วยแยกข้อมูล น้ำหนักเส้นจะมีบทบาทมากขึ้นในการสร้างลำดับสายตา เช่น เส้นขอบหลักอาจต้องเด่นกว่าเส้นรายละเอียด ขณะที่ Dimension และ Hatch ควรยังอ่านได้โดยไม่กลบข้อมูลส่วนอื่น
ตัวอย่างสิ่งที่ควรตรวจ
- เส้นหลักและเส้นรองแยกจากกันได้หรือไม่
- Dimension อ่านง่ายหรือไม่
- Grid Line เด่นเกิน Drawing หรือไม่
- Hatch หนาแน่นเกินไปหรือไม่
- เส้นประยังมองเห็นรูปแบบได้หรือไม่
- Text และ Symbol ถูกกลืนกับเส้นหรือไม่
หากทำงานจาก CAD ควรตรวจทั้ง Plot Style และ Preview ตามแนวทางในบท Layout, CTB, Font, Xref, Lineweight และ Scale ก่อน Plot
CTB แบบขาวดำไม่ได้แปลว่าทุกเส้นควรหนาเท่ากัน
การใช้ Plot Style สำหรับ Monochrome เป็นการควบคุมให้สีใน Drawing ถูกแสดงในรูปแบบขาวดำ แต่ Lineweight ของแต่ละ Object หรือ Layer ยังควรถูกตรวจตามการตั้งค่าของ Drawing
หากสีหลายสีถูกแปลงเป็นดำ แต่ทุกเส้นมีน้ำหนักใกล้กัน ผลลัพธ์อาจทำให้ Drawing ดูแน่น และลำดับของข้อมูลไม่ชัดเจน
Hatch และ Pattern ต้องตรวจเป็นพิเศษเมื่อเปลี่ยนเป็นขาวดำ
Hatch ถูกใช้เพื่อสื่อวัสดุ พื้นที่ หรือประเภทองค์ประกอบใน Drawing หากแต่ละ Hatch ใช้ทั้งรูปแบบและสีช่วยแยกกัน การตัดสีออกอาจทำให้บางพื้นที่ดูคล้ายกันมากขึ้น
ตรวจ Density ของ Hatch
เมื่อพิมพ์จริง Hatch ที่แน่นเกินไปอาจรวมตัวเป็นพื้นที่เข้ม โดยเฉพาะเมื่อย่อ Drawing ลงจากขนาดต้นฉบับ
ตรวจความแตกต่างระหว่าง Pattern
หากไม่ใช้สีแล้ว ควรตรวจว่า Pattern ของวัสดุหรือ Zone ต่าง ๆ ยังสามารถแยกออกจากกันได้
ขนาดกระดาษมีผลต่อสี Lineweight และความอ่านง่ายด้วย
Drawing ที่อ่านได้ดีเมื่อพิมพ์ A0 หรือ A1 อาจอ่านยากขึ้นเมื่อย่อลงเป็น A2 เพราะตัวหนังสือ เส้น Hatch และรายละเอียดทั้งหมดเล็กลงพร้อมกัน
ดังนั้น หากมีการเปลี่ยนขนาด ควรตรวจทั้ง Scale และการแสดงผลของเส้นใหม่อีกครั้ง
สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมใน คู่มือ Scale แบบแปลน 1:50, 1:100 และ 1:200 ก่อนย่อหรือขยาย Drawing
ไม่แน่ใจว่า Drawing ชุดนี้ควรพิมพ์สีหรือขาวดำ?
หากมีไฟล์ PDF หรือ CAD สามารถเตรียมตัวอย่างหน้า Drawing พร้อมแจ้งวัตถุประสงค์การใช้งาน เช่น ใช้หน้างาน ใช้ประชุม จัดชุดเอกสาร หรือส่งมอบโครงการ เพื่อใช้ประกอบการตรวจรูปแบบงานเบื้องต้น
โดยเฉพาะแบบระบบที่มีหลายสี ควรระบุว่าต้องรักษาการแยกสีของระบบหรือสามารถใช้ Plot Style แบบขาวดำตามไฟล์ที่กำหนดได้
Revision และ Markup ต้องระวังเมื่อพิมพ์ขาวดำ
ในขั้นตอนตรวจแบบ อาจมี Revision Cloud, Markup หรือ Annotation ที่ใช้สีเด่น เช่น แดง น้ำเงิน หรือสีอื่นเพื่อแยกจาก Drawing เดิม
หากเปลี่ยนทั้งหมดเป็นขาวดำ ข้อมูลเหล่านี้อาจยังปรากฏ แต่ความเด่นอาจลดลง จึงควรตรวจว่าผู้รับเอกสารสามารถมองเห็นและตีความได้ตรงตามวัตถุประสงค์หรือไม่
PDF สีบนหน้าจอ แต่ต้องการพิมพ์ขาวดำ ทำได้หรือไม่
สามารถพิจารณาพิมพ์เป็นขาวดำได้ แต่ก่อนผลิตควรตรวจผลลัพธ์ว่าเมื่อสีถูกแปลงเป็นระดับเทาหรือดำแล้ว รายละเอียดสำคัญยังคงอ่านได้ครบ
ควรตรวจอย่างน้อย
- เส้นที่เดิมมีสีต่างกันกลายเป็นโทนใกล้กันหรือไม่
- ตัวหนังสือสีอ่อนยังอ่านได้หรือไม่
- Hatch แต่ละประเภทแยกได้หรือไม่
- Revision หรือ Markup ยังคงเห็นชัดหรือไม่
- พื้นสีเข้มทำให้ข้อความหายหรือไม่
- Legend ยังสื่อความหมายได้หรือไม่
หากไฟล์ยังไม่ Final และต้องจัดการจากต้นฉบับ สามารถอ่านเพิ่มเติมเรื่อง พิมพ์แบบแปลนจาก PDF หรือ CAD แบบไหนเหมาะกว่า
Checklist เลือกพิมพ์สีหรือขาวดำก่อนส่งงาน
- ตรวจประเภท Drawing และวัตถุประสงค์การใช้งาน
- ตรวจว่าแต่ละสีมีความหมายหรือเป็นเพียงสีของ Layer
- ตรวจ Legend และ Symbol
- ตรวจ Lineweight
- ตรวจ Linetype
- ตรวจ Hatch และ Pattern
- ตรวจ Revision และ Markup
- เปิด Plot หรือ Print Preview แบบขาวดำ
- ตรวจขนาด A0, A1, A2 และ Scale
- ตรวจข้อความและ Dimension
- ยืนยันจำนวนหน้าที่ต้องพิมพ์สีและขาวดำ
- ระบุจำนวนชุดก่อนผลิต
สามารถผสมหน้าสีกับหน้าขาวดำในงานเดียวกันได้หรือไม่
หากชุด Drawing มีเพียงบางหน้าที่ต้องรักษาสี สามารถจัดรายการแยกว่าหน้าใดหรือ Drawing Number ใดต้องการสี และหน้าใดใช้ขาวดำได้ตามขอบเขตงานที่ตกลงกัน
วิธีนี้ต้องอาศัยรายการ Drawing ที่ชัดเจน เพื่อไม่ให้เกิดความสับสนระหว่างการจัดชุด โดยเฉพาะงานที่มีหลาย Revision หรือหลายสิบหน้า
A-001 ถึง A-020 = ขาวดำ
M-001 ถึง M-008 = สี
E-001 ถึง E-012 = สี
จำนวน 3 ชุด และจัดเรียงตาม Drawing List
สรุป: แบบแปลนควรพิมพ์สีหรือขาวดำ?
ไม่มีคำตอบเดียวสำหรับทุก Drawing เพราะต้องพิจารณาวิธีที่แบบใช้สี Lineweight Hatch Symbol และข้อความในการสื่อสารข้อมูล
หากแบบถูกออกแบบสำหรับขาวดำและข้อมูลทั้งหมดอ่านได้ชัด การพิมพ์ขาวดำสามารถสอดคล้องกับการใช้งานได้ แต่หากสีทำหน้าที่จำแนกระบบ พื้นที่ Revision หรือข้อมูลสำคัญ การรักษาสีอาจช่วยให้ตีความ Drawing ได้ตรงกับต้นฉบับมากขึ้น
สิ่งสำคัญคือควรตรวจ Preview จากไฟล์จริงก่อนผลิต โดยเฉพาะเมื่อมีการเปลี่ยนจากสีเป็นขาวดำ เปลี่ยนขนาดกระดาษ หรือย่อ Drawing จาก Original Size
มีไฟล์แบบแปลนที่ต้องแยกพิมพ์สีและขาวดำ?
สามารถส่งรายละเอียดงานให้บริษัท บีเอ็มซี (ไทยแลนด์) จำกัด ตรวจสอบขอบเขตเบื้องต้นได้ โดยแจ้งขนาด A0/A1/A2 จำนวนหน้า จำนวนชุด ไฟล์ PDF หรือ CAD และระบุว่า Drawing ใดต้องพิมพ์สีหรือขาวดำ
หากมี Drawing List สามารถแนบมาประกอบ เพื่อช่วยแยกรายการและตรวจรายละเอียดก่อนยืนยันราคา วัสดุ คิวผลิต และกำหนดรับงาน
ราคา วัสดุ ระยะเวลาดำเนินงาน และกำหนดรับงานจะยืนยันหลังทีมงานตรวจสอบรายละเอียดและคิวผลิต