แบบสถาปัตย์ แบบโครงสร้าง และแบบระบบ ต่างกันตรงไหน? ก่อนส่งพิมพ์ควรเช็กอะไรบ้าง
ชุดแบบของโครงการหนึ่งอาจประกอบด้วยแบบสถาปัตยกรรม แบบโครงสร้าง แบบไฟฟ้า แบบสุขาภิบาล แบบปรับอากาศ และ Drawing ประเภทอื่น ซึ่งแต่ละหมวดมีลักษณะข้อมูลต่างกัน การเตรียมไฟล์เพื่อพิมพ์จึงไม่ควรมองเพียงว่าทุกไฟล์เป็น “แบบก่อสร้าง” เหมือนกันทั้งหมด
ก่อนพิมพ์ควรตรวจทั้งประเภท Drawing, ขนาดกระดาษ, Scale, Lineweight, สีหรือขาวดำ, Revision และลำดับการจัดชุด เพื่อให้รูปแบบเอกสารสอดคล้องกับการใช้งานของแต่ละหมวด
คำว่า “แบบก่อสร้าง” เป็นภาพรวม แต่ภายในมีหลาย Discipline
ในทางปฏิบัติ ชุดเอกสารสำหรับโครงการอาจรวบรวม Drawing จากหลายสาขา เช่น Architecture, Structure, Electrical, Mechanical และ Plumbing ซึ่งใช้สัญลักษณ์ Scale และรูปแบบการนำเสนอแตกต่างกัน
เมื่อต้องพิมพ์หลายหมวดพร้อมกัน จึงควรแยกให้ได้ก่อนว่าไฟล์ใดอยู่ใน Discipline ใด และมีข้อกำหนดในการพิมพ์ต่างกันหรือไม่
หากมี Drawing จำนวนมาก ควรใช้ Drawing List เป็นรายการอ้างอิงในการแยกหมวดและจัดชุด ก่อนผลิต
ประเภท Drawing หลักในชุดแบบก่อสร้าง
แบบสถาปัตยกรรม
มักใช้แสดง Floor Plan, Elevation, Section, Room Layout, Detail และข้อมูลด้านรูปแบบพื้นที่หรือองค์ประกอบของอาคาร
จุดที่ควรตรวจก่อนพิมพ์
- Scale ของ Plan และ Detail
- Dimension
- Hatch และวัสดุ
- Lineweight
- ข้อความและ Room Name
แบบโครงสร้าง
ใช้แสดงข้อมูลเกี่ยวกับฐานราก เสา คาน พื้น และองค์ประกอบโครงสร้างตามการออกแบบของโครงการ
จุดที่ควรตรวจก่อนพิมพ์
- Grid Line
- Dimension
- Section / Detail
- ข้อความกำกับ
- Scale และ Drawing Number
แบบระบบ
อาจครอบคลุม Electrical, Mechanical, Air Conditioning, Plumbing, Sanitary, Fire Protection หรือระบบอื่นของโครงการ
จุดที่ควรตรวจก่อนพิมพ์
- สีของระบบ
- Linetype
- Symbol และ Legend
- ความหนาแน่นของเส้น
- Base Plan และ Xref
เปรียบเทียบแบบสถาปัตย์ โครงสร้าง และแบบระบบ
| ประเด็น | สถาปัตย์ | โครงสร้าง | แบบระบบ |
|---|---|---|---|
| ข้อมูลหลัก | ผัง รูปด้าน รูปตัด รายละเอียดพื้นที่ | ฐานราก เสา คาน พื้น และรายละเอียดโครงสร้าง | เส้นทางระบบ อุปกรณ์ Symbol และ Legend |
| Scale | อาจมีทั้ง Plan และ Detail หลาย Scale | Plan, Section และ Detail อาจใช้ Scale ต่างกัน | ขึ้นอยู่กับประเภทระบบและ Layout |
| สี | อาจใช้หรือไม่ใช้ ขึ้นอยู่กับ Drawing | มักต้องอ่านได้จากเส้นและข้อความเป็นหลัก | บางชุดใช้สีช่วยจำแนกระบบหรือเส้นทาง |
| Lineweight | ช่วยแยกผนัง รายละเอียด และองค์ประกอบ | ช่วยแยกเส้นหลัก Grid และ Detail | ช่วยแยกระบบ เส้นทาง และ Base Drawing |
| สิ่งที่ควรระวัง | Hatch, Detail, Text ขนาดเล็ก | Dimension, Grid, Structural Detail | สี, Linetype, Symbol, Xref และเส้นจำนวนมาก |
แบบสถาปัตย์ควรตรวจอะไรเป็นพิเศษก่อนพิมพ์
แบบสถาปัตย์มักประกอบด้วยทั้ง Plan, Elevation, Section และ Detail จึงอาจมีหลาย Scale ใน Drawing ชุดเดียว
หากมีการย่อจาก A1 เป็น A2 รายละเอียดที่เคยอ่านได้ชัดในขนาดเดิมอาจเล็กลงทั้งข้อความ Dimension และ Hatch
Checklist สำหรับแบบสถาปัตย์
- ตรวจ Scale แต่ละ View
- ตรวจ Room Name และ Note
- ตรวจ Dimension
- ตรวจ Hatch วัสดุ
- ตรวจเส้น Detail ขนาดเล็ก
- ตรวจ Title Block
- ตรวจ Revision
หากแบบต้องรักษามาตราส่วน สามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมใน คู่มือ Scale แบบแปลน 1:50, 1:100 และ 1:200
แบบโครงสร้างควรตรวจอะไรเป็นพิเศษ
แบบโครงสร้างมีข้อมูลที่ต้องอ่านจาก Dimension, Grid, Section และ Detail หลายระดับ จึงควรตรวจความชัดของเส้นและข้อความหลัง Plot
Grid และ Dimension
ต้องตรวจว่า Grid Line, Grid Bubble, Dimension และตัวเลขยังอ่านได้ชัด และไม่ถูก Lineweight ขององค์ประกอบอื่นกลบ
Detail และ Section
Detail ที่ Scale ใหญ่กว่า Plan อาจมีข้อความและเส้นจำนวนมาก ควรตรวจว่าเมื่อพิมพ์จริงข้อมูลยังไม่ซ้อนหรือเล็กเกินไป
แบบระบบ MEP ทำไมต้องตรวจสีและ Linetype เพิ่ม
แบบระบบอาจมีเส้นจำนวนมากซ้อนอยู่บน Base Plan เดียวกัน และอาจใช้สี Linetype Symbol หรือ Abbreviation เพื่อช่วยแบ่งประเภทข้อมูล
ตัวอย่างเช่น Drawing ระบบหนึ่งอาจใช้เส้นต่างรูปแบบเพื่อแยกท่อ สาย หรือระบบที่ทำหน้าที่ต่างกัน ดังนั้นการพิมพ์ขาวดำต้องตรวจว่าความแตกต่างดังกล่าวยังอ่านได้หรือไม่
หากไฟล์มีสีจำนวนมาก สามารถใช้แนวทางจาก พิมพ์แบบแปลนสีหรือขาวดำ แบบไหนเหมาะกับงานระบบ ประกอบการตัดสินใจ
แบบระบบต้องพิมพ์สีทุกครั้งหรือไม่
ไม่จำเป็นทุกกรณี หาก Drawing ถูกออกแบบให้สามารถจำแนกข้อมูลจาก Symbol, Linetype, Abbreviation และ Legend ได้ครบ การพิมพ์ขาวดำอาจยังเหมาะกับการใช้งาน
แต่หากสีถูกใช้เป็นองค์ประกอบสำคัญในการแยกระบบ การเปลี่ยนเป็นขาวดำโดยไม่ตรวจ Preview อาจทำให้ข้อมูลหลายชุดมีลักษณะใกล้กันมากขึ้น
หนึ่งโครงการอาจใช้ขนาดกระดาษไม่เท่ากันทุกหมวด
ไม่จำเป็นว่า Architectural, Structural และ MEP ต้องใช้ขนาด A1 เหมือนกันทั้งหมด แต่ละ Drawing ควรอ้างอิงขนาด Page Size ที่จัดทำไว้จริง
| Drawing | ตัวอย่างขนาด | สิ่งที่ต้องยืนยัน |
|---|---|---|
| A-101 Architectural Plan | A1 | Original Page Size และ Scale |
| S-201 Structural Detail | A1 หรือขนาดตามต้นฉบับ | Detail และ Dimension |
| M-101 Mechanical Plan | A1 | สี / Linetype / Scale |
| E-501 Detail | A2 | Page Size และจำนวนชุด |
ก่อนสรุปจำนวนงานจึงควรตรวจ Page Size ของแต่ละไฟล์ ไม่ควรกำหนดขนาดเดียวให้ทุก Drawing โดยอัตโนมัติ
Revision ของแต่ละหมวดอาจไม่เหมือนกัน
ในช่วงดำเนินโครงการ แบบสถาปัตย์ โครงสร้าง และระบบอาจได้รับการแก้ไขคนละรอบ จึงไม่ควรสรุปว่า Drawing ทุกหมวดต้องมี Revision Number เดียวกัน
A-101 = Rev.04
S-101 = Rev.02
M-101 = Rev.06
ตัวเลขต่างกันไม่ได้หมายความว่ามีรายการใดผิดโดยอัตโนมัติ ต้องเทียบกับ Drawing List หรือ Document Control ของโครงการ
ก่อนผลิตหลายหมวดพร้อมกันจึงควรตรวจ Revision ราย Drawing ไม่ใช่ตรวจเพียงชื่อโฟลเดอร์
มีแบบสถาปัตย์ โครงสร้าง และระบบรวมกันหลายสิบหน้า?
สามารถแยก Drawing ตาม Discipline พร้อม Drawing List และระบุขนาด สีหรือขาวดำ จำนวนชุด และ Revision ของแต่ละรายการ เพื่อใช้ประกอบการตรวจขอบเขตงานเบื้องต้น
หากบางหมวดต้องพิมพ์สีหรือใช้จำนวนชุดต่างจากหมวดอื่น แนะนำให้ระบุแยกใน Drawing List ตั้งแต่ต้น
ควรจัดชุด Drawing ตามประเภทอย่างไร
ลำดับการจัดชุดควรยึดตามข้อกำหนดของโครงการหรือ Drawing List หากมี ไม่ควรสร้างลำดับใหม่เองเมื่อมีระบบเอกสารกำหนดไว้แล้ว
ตัวอย่างการแบ่งหมวดอาจประกอบด้วย:
- General / Cover / Drawing List
- Architectural
- Structural
- Mechanical
- Electrical
- Plumbing / Sanitary
- Fire Protection
- หมวดอื่นตามโครงการ
แต่ชื่อหมวดและลำดับจริงอาจแตกต่างกันตามมาตรฐานของแต่ละโครงการ จึงควรยึด Master Drawing List เป็นหลัก
ก่อนพิมพ์ทั้งชุดควรตรวจอะไรบ้าง
- แยก Drawing ตาม Discipline
- ตรวจ Drawing Number
- ตรวจ Drawing Title
- ตรวจ Revision ราย Drawing
- เทียบกับ Drawing List
- ตรวจ Original Page Size
- ตรวจ Scale ของแต่ละ View
- ตรวจสีหรือขาวดำ
- ตรวจ Lineweight
- ตรวจ Hatch และ Linetype
- ตรวจ Symbol และ Legend
- ตรวจ Font และข้อความ
- ตรวจจำนวน Drawing
- ระบุจำนวนชุด
- กำหนดลำดับการพับและจัดชุด
แบบก่อสร้างหลายประเภทควรส่ง PDF หรือ CAD
หาก Drawing ของแต่ละ Discipline ได้รับการตรวจและจัดหน้าเป็น Final แล้ว การมี PDF Final ช่วยให้ตรวจจำนวนหน้า Page Size และรูปแบบหน้าที่จะผลิตได้ง่ายขึ้น
หากยังต้องทำงานกับ Layout, CTB, Font หรือ Xref จากต้นฉบับ CAD ควรตรวจองค์ประกอบเหล่านี้ก่อนส่ง
สำหรับรายละเอียดเพิ่มเติมสามารถดู พิมพ์แบบแปลนจาก PDF หรือ CAD แบบไหนเหมาะกว่า
สรุป: ประเภท Drawing มีผลต่อการพิมพ์อย่างไร
แม้ Drawing ทุกหมวดจะเป็นส่วนหนึ่งของชุดแบบก่อสร้าง แต่ลักษณะข้อมูลไม่เหมือนกัน แบบสถาปัตย์มี Plan, Elevation, Section และ Detail แบบโครงสร้างต้องให้ความสำคัญกับ Dimension, Grid และ Detail ส่วนแบบระบบอาจมีเส้น Symbol Linetype และสีจำนวนมาก
ดังนั้นการพิมพ์ที่เหมาะสมควรพิจารณาจากไฟล์จริงและวัตถุประสงค์การใช้งาน ไม่ควรกำหนดเพียงว่า “พิมพ์ทุกหน้า A1 ขาวดำ” ก่อนตรวจว่าแต่ละ Drawing ถูกจัดทำมาอย่างไร
สำหรับงานหลายหมวด ควรใช้ Drawing List เป็น Master Reference เพื่อกำหนด Drawing Number, Revision, ขนาด สี จำนวนชุด และลำดับก่อนผลิต
มีแบบสถาปัตย์ โครงสร้าง และแบบระบบที่ต้องพิมพ์เป็นชุดเดียวกัน?
สามารถส่ง Final Drawing พร้อม Drawing List ให้บริษัท บีเอ็มซี (ไทยแลนด์) จำกัด ตรวจสอบขอบเขตงานเบื้องต้น โดยระบุขนาด จำนวน Drawing จำนวนชุด สีหรือขาวดำ และรูปแบบการพับหรือจัดชุด
หากแต่ละ Discipline ใช้ขนาด จำนวนชุด หรือเงื่อนไขต่างกัน แนะนำให้แยกรายการให้ชัดเจนก่อนขอใบเสนอราคา
ราคา วัสดุ ระยะเวลาดำเนินงาน และกำหนดรับงานจะยืนยันหลังทีมงานตรวจสอบรายละเอียดและคิวผลิต